28/09/2009

Webnoz : Liger Atlantel e Breizh ? La Loire-Atlantique en Bretagne ?

Setu ar pezh a zo kinniget ba' abadenn Webnoz diwezhan e brezhoneg war internet/Voici le programme de la dernière émission Webnoz en breton sur internet :

Skolaj nevez Diwan 'ba Sant-Ervlan : penaos eo bet kont d'an distro-skol ?
Breizh 5 departamant : e pelec'h 'omp erruet ganti ?
Nouveau collège Diwan à Saint-Herblain : comment s'est passée la rentrée ?
Breizh 5 départements : où en est-on ?"

http://www.brezhoweb.com/

00:05 Publié dans Web | Lien permanent | Commentaires (0) | Envoyer cette note | Tags : webnoz

27/09/2009

Langues régionales : ça travaille au parlement...

J'ai envoyé un courriel en fin de semaine dernière à la députée de Lorient (PS), Françoise Olivier-Coupeau, pour savoir où en est le projet de loi en faveur des langues régionales, voici la réponse de son assistante parlementaire :

"Françoise OLIVIER-COUPEAU a pris connaissance de votre courriel. Elle, ainsi qu'un certain nombre de ses collègues, réclame un projet de loi (1), car une proposition (de loi) ne passerait pas. Elle vous informe également que le groupe SRC (Socialiste, Radical et Citoyen) travaille sur un texte qu'il entend soumettre au gouvernement pour enrichir son projet de loi.
Restant à votre écoute, nous vous adressons nos meilleures salutations".

(1) Un projet de loi émane du gouvernement, une proposition émane de parlementaires. L'année dernière, lors du débat parlementaire sur la reconnaissance des langues régionales dans la Constitution française, le gouvernement avait promis une loi en 2009...

25/09/2009

Kenya : bugale a gan e brezhoneg di/Des enfants y chantent en breton

Bugale a vro gKenya a c'hell kaniñ "Tri martolod", pe "Son ar sistr", "an Alarc'h" ! Setu ar pezh a c'heller gwelout war internet./Des enfants du Kenya savent chanter des chants en breton comme "Tri martolod", "An alarc'h", "Son ar sistr", c'est à voir sur internet.

http://www.youtube.com/watch?v=CrjV6qU6tQQ

Ha desket o deus frazennoù ivez. Ils ont aussi appris à prononcer quelques phrases :

http://www.youtube.com/watch?v=xTlMj_K0XI0&feature=re...

 

21/09/2009

Culture bretonne : Vannes en Bigoudènie ?

"Où est-ce que l'on peut rencontrer les Bigoudens de la presqu'île ?" : c'est la question qu'un touriste en vacances en presqu'île de Rhuys (Morbihan) a posé cet été et qui a été reprise dans Le Télégramme (21 août, dans une page de l'édition de Vannes), pour donner à goûter quelques perles de vacanciers. Le pays Bigouden est à 200/250 km de la presqu'île de Rhuys (Sarzeau)... Mais tous les Bretons savent-ils où est le pays bigouden ? Le pays gallo ? Ce qui différencie la Basse de la Haute Bretagne ?...

bigoudenezed396.jpgLa coiffe bigoudène est devenue une sorte de symbole de la Bretagne. Pourquoi pas, même si d'aucun pense qu'elle n'est pas la plus jolie. Affaire de goût. Il y a un siècle, avant que la coiffe bigoudène ne s'élève vers le ciel en quelques années (vers 1920-1930), et acquiert cette forme très originale (mais probablement très difficile à porter), d'autres coiffes étaient souvent reprises sur les affiches touristiques, celle de Fouesnant par exemple, très jolie.

A la sauce bigoudène
Mais depuis quelques décennies, on nous décline la Bretonne bigoudène à toutes les sauces, dans la publicité, sur les cartes postales, les documents touristiques... A la sauce Tipiak (pub télé), à la sauce Mam Goudig (BD, cartes postales, crêpes...), à la sauce A l'aise Breizh (vêtements, autocollants avec une Bigoudène un peu déjantée et assez drôle d'ailleurs), et j'en passe. Dès que l'on parle Bretagne, c'est la Bigoudène qui rapplique.

Ma grand-mère et beaucoup de mes grand-tantes portaient la coiffe, la dernière a arrêté en 2008, pour raison de santé, et cette coiffe-là, la vannetaise, est très différente de la bigoudène. Autant l'une est haute, autant l'autre est plate, mais jolie aussi... Les coiffes ne sont pas que des symboles, ou des caricatures, ce sont aussi des vêtements portés quotidiennement par certaines personnes (mais de moins en moins), ou régulièrement dans les cercles celtiques. Elles sont l'expression d'une culture actuelle et vivante.

Mais revenons à nos Bigoudènes. Comme vous le savez certainement, si vous suivez l'actualité footballistique, le club de foot de la préfecture du Morbihan, Vannes, le VOC, est en Ligue 2 (en "deuxième division" pour le dire à l'ancienne), pour la deuxième année. Et la société bretonne "A l'aise Breizh" a récemment conçu des tee shirts pour ses supporters... Et que retrouve-t-on sur le tee-shirts faits pour les supporters vannetais ? Des Bigoudènes, bien sûr !

koefoù397.jpg

A l'aise avec la culture bretonne ?
Tous les ans la commune de Vannes organise, au milieu du mois d'août, les fêtes d'Arvor lors desquelles est élue la reine d'Arvor et ses dauphines, qui représentent la ville durant un an. Chaque année des jeunes filles membres des cercles celtiques de la côte morbihannaise (l'Arvor, c'est la côte), se mettent sur les rangs et elles ne portent  ni la coiffe ni le costume bigoudens, mais la coiffe  et le costume vannetais dans leurs différentes déclinaisons. Et elles sont très belles, ces jeunes filles.

Mais quand A l'aise Breizh conçoit un tee shirt pour le club de foot de Vannes, préfecture du Morbihan, il va, encore, chercher des Bigoudènes! Que celles-ci soient actuellement, une sorte de symbole de la Bretagne, soit ? Mais du club de foot de la ville de Vannes ?! Il y a un peu confusion. Les dessinateurs, concepteurs, et autres "designers" de tee shirts, pubs, cartes postales, savent-ils qu'existent des coiffes vannetaises ? Et qu'il existe en Bretagne d'autres coiffes que la Bigoudène ? On va finir par en douter. Ignorance ? Absence d'imagination ? Conformisme ?...

En tout cas, à force de mettre des Bigoudènes partout, ne nous étonnons pas que des touristes (dont certains sont d'ailleurs plus intéressés par la culture bretonne que bien des Bretons eux-mêmes),  cherchent à en voir en presqu'île de Rhuys.

Christian Le Meut

Dessins : A l'aise Breizh (en haut), et extrait d'une carte postale dessinée par Maryvonne Bré et éditée par Jos et présentant les coiffes bretonnes en bas.

17/09/2009

Le Finistère fait la promotion du bilinguisme (breton-français) dès la naissance

Departamant Penn ar Bed en deus savet bruderezh evit displeg d'an dud, d'an dañvez tadoù ha mammoù, pegen talvoudus eo deskiñ ha komz div yezh yaouank. Le département du Finistère vient de lancer une campagne de promotion du bilinguisme précoce, breton-français

http://www.letelegramme.com/ig/generales/regions/finister...

http://www.cg29.fr/Brezhoneg/Enseignement-precoce-du-bret...

16/09/2009

Bigoudenezed e pep lec'h ?

bigoudenezed396.jpgE miz Eost m'eus lennet barzh Le Telegramme (21/08, pajennoù Gwened), penaos un tourist en doa goulennet get tud ofis an douristed Sarzhau ma oa moian d'en em gavout get Bigoudeniz gourenez Ruis... Sarzhau ha gourenez Ruis n'int ket e Bro vBigouden, met e Bro Gwened. Bro Vigouden a zo e kreisteiz Penn ar bed, 200 km, lakaomp, a Sarzhau...

Farsus a oa, ar goulenn-se, met, a-benn ar fin, n'eo ket ken souezhus-se rak koef Bro vBigouden a zo deuet da vout ur sort arouez, ur sort simbol, evit Breizh a-bezh. Bigoudenezed a vez lakaet e pep lec'h hiriv an deiz, get ar Vretoned o-unan, hag evit kalz a vern petra. Kentizh ma vez kaoset a Vreizh e vez lakaet koefoù bigouden doc'htu. Bez ez eus, da skouer Mamm Goudig, brudet awalc'h, farsus, sanset... Met honnezh ne zistag ket kalz gerioù e brezhoneg, ar pezh a zo drol memestra evit ur Vigoudenez mod kozh... Ur bochad Bigoudenezed all a vez gwelet, evel ba' ar pub evit ar boued Tipiak, war kartennoù post ha, gwasoc'h c'hoazh, e-pad festoù zo. Bambocherion 'zo a lak ur sac'h plastik du ar o gein, ur c'hoef graet get paper ha setu, dansomp un dañs (sanset) a-Vreizh, tudoù. Hag an dud da c'hoarzhiñ... Pas me atav.

Estroc'h evit ar c'hoefoù-se a zo e Breizh, evel rezon, met tud zo ne glaskont ket pell... Kant vloaz zo, araok ma oa bet kresket koefoù bro Vigouden d'un taol er bleadeù 1930-40, koefoù all a veze lakaet alies evel arouezioù Breizh, evel koef Bro Foen, hag a zo brav spontus ivez...

Kêr Gwened e Bro vBigouden ?
Abaoe un nebeut mizioù tishirtoù a zo bet graet get ar stal "A l'aise Breizh" evit klub mell droad Gwened. Ha setu, lakaet eo bet c'hoazh ar memes Bigoudenez dirollet get he goef hir ! Fentus eo, ar Vigoudenez-se, ne lâran ket. Honnezh a vez gwelet ivez war kalz otoioù, treset war pegsunioù. Met, mard e c'hell bout asantet koef Bro-Vigouden evel arouez Breizh, perak hi lakaat c'hoazh war tishirtoù klub fobal kêr Gwened?!

koefoù397.jpgKoefoù Bro Gwened a zo brav ivez. Bep bloaz, e Gwened, e vez dilennet rouanez an Arvor. Merc'hed kelc'hioù keltiek aodoù Bro Gwened, aodoù Morbihan, en em laak ar ar renk ha ne vez ket douget gete koef Bro Vigoudenn, tamm ebet. Kani Bro Gwened, ya. Ha koant int ! Ha tud A l'aise Breizh a ouia penaos ez eus koefoù a-bep sort e Breizh ha penaos e c'hellehent, memestra, klask un nebeut muioc'h e-lec'h lakaat berped ar memes tresadennoù war o tishirtoù ? N'o deus ket amzer da glask ? Pe ijin awalc'h ? En o aez int, "à l'aise" int, get sevenadur Breizh ?

Ma lakaomp-ni, Bretoned, Bigoudenezed e pep lec'h, perak bout souezhet ar lerc'h get touristed a c'houlenn ar dro Bigoudeniz e gourenez Ruis?

Christian Le Meut

*Skeudennoù : d'ar lein "A l'aise Breizh", d'an traon, koefoù treset get Maryvonne Bré evit ur gartenn bost embannet get Jos.

15/09/2009

Bro Italia/Italie : tabutoù war ar rannyezhoù/débats sur les "dialectes"

Tabutoù 'zo e Bro Italia a ziar an italianeg hag ar "rannyezhoù", ar pezh a zo displeget war ar blog Taban.Le blog Taban publie une note sur les débats actuels en italie concernant les "dialectes".

http://taban.canalblog.com/

09/09/2009

Saozneg, galleg, brezhoneg : yezhoù bras, yezhoù bihan...

libédroit395.jpg

Dilun paseet m'eus prenet ur gazetenn, Libération hag on bet souezhet fall get ar bajenn diwezhañ : e lec'h ar "poltred" a vez embannet bemdez da gustum e fin Libération, ur pub a oa, ha skrivet e saozneg, oc'hpenn ! Troet a oa e galleg, met ar galleg a oa skrivet bihan bihan ("Designed for performance, engineered for elegance", "l'alliance de la performance et de l'élégance"*). Ar pub-se a oa evit montroù ker ruz... Drol eo memestra : perak skrivañ ar saozneg bras evel-se ? Evit reiñ mezh d'ar re ne lennont ket ar yezh-se ?...

tanvez394.jpgAn deiz-se ivez, barzh Le Télégramme m'eus gwelet ur pub all, divyezhek ivez, met ar wezh-mañ, ar galleg a oa a oa skrivet bras, hag ar brezhoneg a oa skrivet bihan... Un  diskouezadeg a vo staliet e Montroulez a ziar al labouradegoù Tanvez a oa brudet mod-se... Perak lakaat ar brezhoneg  ken bihan ? N'ouion ket. Met, ar wezh-mañ, on bet laouen memestra e welet brezhoneg war ur pub, daoust d'ar skritur bihan. N'eo ket bemdez.

Mod-se emañ, yezhoù "bihan" ha yezhoù "bras" a zo. Komzet vez a-yezhoù "bihan" ha yezhoù "bras" e keñver an niver a dud a gomz anezhe ha pas e keñver o zalvoudegezh skiantel. Evit ar skiantourion, d'am sonj, razh ar yezhoù komzet er bed a zo par. Ur yezh "bras" a vez komzet get ur bochad tud, hag anavezet ez ofisiel get ur Stad pe meur a hini... Ur yezh "bihan" a vez komzet  get nebeut a dud, ha n'eo ket yezh ofisiel ur Stad...

Met bon, hervez ar pezh m'eus gwelet dilun paseet, n'eo ket ken sklaer an traoù : a-wezhoù, ur yezh "bras" evel ar galleg a c'hell bout lakaet bihan bihan e-tal ur yezh all... Kement a vout nec'het evit dazont ar galleg ? Marteze...

Christian Le Meut

* Digarezit evit ar skeudennoù met ma skanner ne c'hell ket skanniñ penn da bonn ar pajennoù.


 

 

08/09/2009

Pour apprendre le breton avec plaisir

plijus392.jpg"Plijus", qui signifie "plaisant" en breton, est le mot dessiné sur les affiches diffusées un peu partout en Bretagne afin de promouvoir les cours de breton pour adultes. L'affiche est plutôt plaisante à regarder mais pas très lisible et je doute un peu de son efficacité. Si le but est d'amener les gens qui ne lisent, ne parlent et n'écrivent pas breton, à venir l'étudier, il faudrait prévoir des messages plus directs, et bilingues. Mieux vaut s'adresser au public visé dans sa langue, qui n'est pas le breton...

Mais c'est vrai : apprendre le breton est plaisant (mais parfois difficile), enrichissant pour la culture générale, utile socialement (on peut trouver du travail avec, en Bretagne surtout); et humainement, c'est une aventure...

Si vous voulez savoir où se trouve le cours de breton le plus près de chez vous, vous pouvez téléphoner au 0820 20 23 20. Si vous êtes en pays d'Auray, vous pouvez appeler au 02 97 29 16 58 (Kerlenn Sten Kidna).

Kalon vat deoc'h/Bon courage à vous !

Deskiñ brezhoneg a zo plijus !

plijus392.jpg"Plijus" : setu ar ger e c'hellit lenn, (pe ne c'hellit lenn, hervez), hag a zo bet lakaet war ar skritelloù savet ar bloaz mañ evit brudiñ kentelioù brezhoneg evit an dud deuet, an oadourion, e Breizh a-bezh, e Pariz, e lec'hioù all ha dre lizher. Ur bochad skritelloù a zo, pe a vo, lakaet e Breizh war pannelloù bruderezh, get an departamantoù, tier ker 'zo, ha kevredigezhioù a labour evit ar brezhoneg. Ar skritel-se a zo plijus eo da welet, met mechal mard eo aes da lenn ha da gompren. D'am sonj, n'eo ket. Mard eo ar pal lâr d'an dud ha ne ouiont ket na lenn, na skriv, na komz brezhoneg, "deuit da zeskiñ brezhoneg, interesus ha plijus eo", gwelloc'h vehe ober skritelloù lennaploc'h, divyezheg, pe kentoc'h e galleg...

Ma faota deoc'h gouiet e-menn eh eus kentelioù noz barzh ho pro, pellgomzit d'ar 0820.20.23.20. Mard oc'h koste An Alre, Pleuwigner, Lokmaria-Kaer, Karnag, pellgomzit da gKerlenn Sten Kidna : 02.97.29.16.58.

Toutes les notes