08/10/2009
"Les blondes" en breton/ "Ar meleganezed" troet e brezhoneg
"Les blondes" (ar meleganezed) a zo ur rummad bandennoù embannet e galleg abaoe bleadeù zo (dek albom a zo). Istorioù a zo bet troet e brezhoneg ("la langue officielle des planteurs de menhirs" eme lec'hienn internet an ti embann...) get Divi Kervella, hag embannet n'eus ket pell zo. Bez zo "gagoù" fentus ha reoù all mantrus penn da benn. Ma faota deoc'h lenn ar c'hwec'h bajenn gentañ, posupl eo o fellkargiñ war lec'hienn embannadurioù an Heol.
Les blondes (ar meleganezed en breton), est une série de bande dessinée en français éditée depuis plusieurs années (la série compte dix albums). Certains gags ont été traduits en breton ("la langue officielle des planteurs de menhirs" selon le site internet de l'éditeur...), par Divi Kervella, et viennent d'être publiés. Il y a des gags drôles, certes, mais d'autres sont franchement navrants. Pour vous faire une idée plus précise, il est possible de télécharger les six premières pages sur le site des éditions Soleil.
12:48 Publié dans Brezhoneg/Langue bretonne, Levrioù/Livres/BT/BD | Lien permanent | Commentaires (0) | Envoyer cette note | Tags : bd
06/10/2009
Livre/Levr : Cheeseburger ha yod silet
L'écrivain Yann Gerven a réuni dans ce volume 24 nouvelles écrites entre 1998 et 2007, et dont certaines ont été éditées déjà, dans la revue Al Liamm notamment. Le titre, tout d'abord: "cheeseburger", là, tout le monde comprend ? Le mot est devenu international, il est ici une allusion aux jeunes générations que l'auteur met souvent en scène, notamment dans leurs relations aux générations plus âgées, d'où le "yod silet", que bien des anciens comprendront sans doute : "bouillie d'avoine". Un plat moins à la mode que le cheeseburger...
Ados et adultes
Plusieurs nouvelles mettent donc en scène des ados dans leurs relations aux adultes, comme la très drôle "Ar Pask kentañ", qui évoque aussi une histoire d'amour entre ado. "Panoufti" évoque aussi une rencontre amoureuse sur fond de SMS et de chat perdu dans les gouttières. "Tu pil, tu fleurenn", met en scène la rencontre de Tangi Troadeg et Nolwenn Karioù, deux adultes cette fois : là, le tableau est aussi social, il est question de chômage, d'alcoolisme, de mode de vie un peu en marge de la société.
L'église épinglée
L'église n'est pas épargnée dans "Ur vadeziant vouzarus", "un baptême assourdissant". L'histoire se passe il y a quelques décennies. Le bébé est né hors mariage, un "bâtard", née d'une servante engrossée par le fils d'une famille riche et "honorable" de la commune... Le baptême doit se faire en silence et de bon matin mais voilà que les cloches se mettent à sonner à toutes volées pendant la cérémonie. La marraine aurait-elle soudoyé un sonneur de cloche ? Et pourquoi ?...
Les nouvelles les plus courtes sont parfois les meilleures : comme celle de ce petit enfant qui reste en admiration devant un bucheron au travail. Le bucheron parle, l'enfant se tait. L'adulte se dit que l'enfant admire son travail. Peut-être, mais c'est surtout sa façon de se moucher que l'enfant admire, et qu'il adoptera par la suite, de retour en ville, à la grande colère de la maman...
Cruelles, dures, drôles...
Certaines nouvelles sont cruelles et dures, beaucoup sont drôles. Yann Gerven porte un regard à la fois tendre, humain, et caustique sur ses personnages et la société dans laquelle ils vivent. Ces nouvelles sont écrites dans un style direct, accessible aux lecteurs bretonnants. Pour les personnes qui apprennent le breton, parvenir à lire un jour Yann Gerven peut être un objectif en soi car elles découvriront ainsi un écrivain qui a un vrai style et un vrai univers. L'effort vaut le coup.
CLM
Cheeseburger ha yod silet, Al Liamm, 2009, 15 €, 360 pages
13:16 Publié dans Breizh/Bretagne, Brezhoneg/Langue bretonne, Levrioù/Livres/BT/BD | Lien permanent | Commentaires (0) | Envoyer cette note
06/09/2009
Levr : Etrezomp e brezhoneg (1982-1983)
E 2008 e oa bet embannet lodenn gentañ "Etrezomp e brezhoneg", kronikennoù skrivet get ar c'hazetenner Job Jaffré (marv e 1986) ha kempennet get Daniel Doujet, kelenner e skol veur Roazhon. Setu an eil lodenn, moulet e miz Mezheven. Embannet veze bep sizhun ur pennad skrid e brezhoneg barzh ar gazetenn pemdeziek La Liberté du Morbihan (aet da get e 1995).
M'eus ket lennet c'hoazh al levr-se met talvoudus eo, evel al lodenn gentañ, e keñver ar brezhoneg implijet get Job Jaffré, brezhoneger a vihan ganet e Bro Pourlet. Sonjoù Job Jaffré a zo interesus ivez : getan e veze skrivet pennadoù a ziar-benn traoù a-bep sort, darvoudoù ag an amzer-se (1982-83), pe traoù bevet getan gwezhall, e-pad e yaouankiz pe get e dud. Bep gwezh e veze lakaet getan ivez traoù all : sonennoù a oa barzh al lodenn geñtan met n'eus ket mui barzh al levr-se. En eil lodenn "Brezhoneg du-se, brezhoneg du-mañ" ha "Gwezharall d'an deiz-mañ-deiz" (pennadigoù istorel) a zeu ar lerc'h ar pennadoù skrid, hag un nebeut gerioù displeget get Daniel Doujet.
Embannet get Emglev Bro An Oriant. 18 €. 354 pajenn. Gwerzhet e vez get stal Coop Breizh An Oriant hag e Breizh ma bro en Alré.
E galleg/En français : petite note sur un livre qui reprend les chroniques du journaliste Job Jaffré parues dans le quotidien lorientais La Liberté du Morbihan en 1982-83. Edité par l'association Emglev Bro An Oriant. En vente au magasin Coop Breizh de Lorient et à Breizh ma bro à Auray.
22:18 Publié dans Brezhoneg/Langue bretonne, Levrioù/Livres/BT/BD | Lien permanent | Commentaires (0) | Envoyer cette note | Tags : livre, brezhoneg
31/08/2009
Livre : Le tour d'un monde en sept jours avec un âne en Provence
Quand un journaliste rencontre un âne, cela donne un livre dont le titre exact est : "Le tour d'un monde en sept jour avec un âne en Provence". Le journaliste, c'est Gérard Ponthieu. L'âne, c'est Juju. L'un mène la balade de sept jours dans la montagne provençale; l'autre porte quarante kilos, braie, flemmarde, rechigne, se vautre dans la cendre... Le lecteur suit les aventures des deux marcheurs dans la nature, à affronter la chaleur, la soif, le soleil, les fils de fer barbelés...
"Longue, la marche ? Non pas. En vérité, c'est même un délice que de savourer chaque pas dans une lenteur toute terrienne. Un pas de paysan, ou de montagnard ; déterminé mais sans hâte, réglé à la grande horlogerie de l'univers. Mais voilà que la vitesse a saisi l'homme moderne. Et la modernité même se définit par la vitesse. Assortie de la précipitation, soit vitesse plus impatience. Une hâte qui, quoi qu'il en soit, conduit au terminus du cimetière"... L'auteur imagine des dialogues avec son âne; livre des anecdotes et des réflexions sur la relation des humains à la nature, est peut-être un peu jaloux de cet âne qui suscite tant d'admirations féminines ! Ce livre mêlant (et bêlant), textes et belles photos, fait respirer un bon bol d'air de Provence, senteur lavande garantie.
Christian Le Meut
"Le tour d'un monde en sept jour avec un âne en Provence", 102 pages, 14 ¤, édité à compte d'auteur, G. Ponthieu, La Jazzine, 73 allée du Castellas, 13770 Venelles.
Gérard Ponthieu anime le blog "C'est pour dire" (voir "Liens").
10:37 Publié dans Levrioù/Livres/BT/BD | Lien permanent | Commentaires (0) | Envoyer cette note | Tags : ânes, provence, ponthieu
28/08/2009
Levr : Le tour d'un monde en 7 jours avec un âne en Provence
Kaset m'boa al levr-se evit krogiñ get ma vakansoù, e-penn kentañ miz Eost. Ma sac'h war ma gein, e oan aet betek... enez Edig, paraviz da Giberen, da sevel ma deltenn du-hont. Ma fal : gober tro an enezenn vihan, ar pezh a oa bet graet e korf un hanter zevezh. Brav tre ha plijus al lec'h, e kreiz ar mor. N'em boa ket dober ag un azen evit dougen ma zraoù : me a oa an den hag an azenn. N'eo ket evel ar veaj en doa graet Gérard Ponthieu e kreisteiz an Alpoù : seizh devezh e miz Eost 2008 e Provañs, koste Forcalquier, e-unan get un azen (a Brovañs justawalc'h), Juju. Kazetenner a-vicher, Gérard n'eus skrivet o zroioù kaer hag e sonjoù barzh ul levr nevez embannet getan, ha get skeudennoù kaer.
An azen, Juju, n'eo ket bet berpet fur, ne ya ket buan tre, n'eo ket bizkoazh sentus, met dougen a ra memestra ar pezh a zo da gas evit ur sizhuniad: boued evit an den hag al loen, dour, un nebeut dilhadoù, da lâret eo 40 kilo. E kerzhet, an daou en em gav get loened all (ronsed, chase...), tud, degemerus d'ar peurliesan, met pas berped. Lusk an natur a vez tapet tamm ha tamm get an den, a gousk e-dan ar stered hag e-tal an azen. Met bale mod-se n'eo ket aes bemdez : orjalennoù zo; sterioù da dreuziñ; minojennoù diaes da dapout. Al loen a zo taget get amprevaned. An darempredoù etre an den, ar mestr, hag al loen, a zo taer a wezhoù...
Gérard Ponthieu a skriv e sonjoù a ziar an dra-se hag a ziar darempredoù mab den get an natur. Ijinañ a ra divizoù etre an azen hag ar mestr... A-benn ar fin, ur sort levenez sioul a zeu e lenn al levr-se.
"Le tour d'un monde..." a zo bet embannet get ar skrivagner. 14 euro dre lizher : Gérard Ponthieu, La Jazzine, 73 allée du Castellas, 13770 Venelles.
Gérard Ponthieu a zalc'h ur blog : http://gponthieu.blog.lemonde.fr/2009/07/18/qui-na-pas-lu...
La version en français prochainement sur vôtre écran.
09:50 Publié dans Levrioù/Livres/BT/BD | Lien permanent | Commentaires (0) | Envoyer cette note | Tags : provence, ânes
29/05/2009
Levr/Livre : Le roman de la Bretagne
Mizioù zo m'eus prenet al levr mañ : intereset e oan da lenn ar pezh a skriv un den, Gilles Martin-Chauffier, a zo penn-kazetennour kelaouenn "Paris Match" a zivout Breizh a zec'h, a vremañ hag en amzer da zont. M'eus ket bet amzer c'hoaz da lenn al levr met Fanch Broudig, eñv, 'n'eus bet amzer, ha displegiñ a ra e sonj ar e vlog. Ha me, mechal ma m'eus ket kollet ugent euro e brenañ al levr-se, memestra...
Il y a quelques mois j'ai acheté ce livre, Le roman de la Bretagne : j'étais intéressé de lire ce que Gilles-Martin Chauffier, rédacteur en chef de Paris Match, pouvait écrire sur la Bretagne d'hier, d'aujourd'hui, de demain. Je n'ai pas encore eu le temps de lire ce livre mais Fañch l'a eu et en publie une critique sur son site. Et moi, je me demande si je n'ai pas perdu 20 euro le jour où j'ai acheté le bouquin en question...
10:19 Publié dans Breizh/Bretagne, Brezhoneg/Langue bretonne, Istor/Histoire, Levrioù/Livres/BT/BD | Lien permanent | Commentaires (1) | Envoyer cette note
05/05/2009
Levr/livre : "Le breton pour les nuls"
Setu ul levr nevez flamm evit ar re faota dezhe deskiñ brezhoneg... Ul levr sakod, marc'hadmat (5,90 €), savet a-feson, ha skrivet get tud barrek, pennoù bras ar brezhoneg (Hervé Le Bihan, Gwendal Denis, Martial Ménard). Marteze, al levr a zo gwerzhet e Bro C'hall a-bezh (met n'on ket sur). Kroget m'eus d'er lenn met n'eo ket echu genin. Ma sonj a larin deoc'h diwezatoc'h met, dija, m'eus lennet traoudigoù fentus : "Parlez en breton et vous serez accueilli avec le sourire" (sur eo?)... Evel rezon, eveljuste, ar brezhoneg standard a zo displeget amañ.
En français : voici un tout nouveau livre pour les personnes qui veulent apprendre le breton... un livre de poche, bon marché (5,90€), bien présenté et écrit par des "pennoù bras" (des têtes grandes, des spécialistes, quoi) du breton (Hervé Le Bihan, Gwendal Denis, Martial Ménard). Il est peut-être même en vente dans la France entière, mais je n'en suis pas sûr. J'ai commencé à le lire, mais je ne l'ai pas terminé. Je dirai mon opinion plus tard mais j'ai, déjà, lu quelques petites choses rigolotes comme : "Parlez en breton et vous serez accueilli avec le sourire"... Est-ce si sûr ? Enfin, c'est le breton standard qui est expliqué ici.
"Le breton pour les nuls", embannet get/édité par First éditions.
www.efirst.com
CLM
18:57 Publié dans Breizh/Bretagne, Brezhoneg/Langue bretonne, Levrioù/Livres/BT/BD | Lien permanent | Commentaires (6) | Envoyer cette note | Tags : livre, breizh, bretagne, brezhoneg, langue bretonne
24/04/2009
Claude Hagège : Dictionnaire amoureux des langues
Ul levr nevez a zo bet embannet get ar yezhour Claude Hagège : "Le dictionnaire amoureux des langues". Ur pennad skrid 'zo ba' Le Monde evit kinnig al levr-se./Le linguiste Claude Hagège vient de publier un nouveau livres : "Le dictionnaire amoureux des langues". Un article en présente le contenu dans le Monde.
http://www.lemonde.fr/livres/article/2009/04/23/dictionna...
"En fait, il n'y a pour Hagège ni petite ni grande langue. Chacune a ses charmes, ses capacités propres, ses beautés singulières. Dire que chaque langue humaine exprime le monde à sa manière est encore trop peu. En fait, chacune construit un univers dans lequel jamais l'espace, le temps, les manières d'être ou les mouvements ne sont semblables à ceux d'une autre" (Roger-Pol Droit - Le Monde).
Trugarez vras d'am mignon Georges evit bout kaset din an doere-se/Merci à Georges pour l'envoi de cette information.
E 2005 em boa embannet ur rentan kont goude bout gwellet ur brezegenn get Claude Hagège e Mellag (Penn ar bed) :
http://rezore.blogspirit.com/archive/2005/08/04/claude-ha...
E 2005 j'avais publié le compte-rendu d'une conférence avec Claude Hagège à Mellac (Finistère) :
http://rezore.blogspirit.com/archive/2005/08/04/claude-ha...
09:37 Publié dans Etrebroadel/International, Levrioù/Livres/BT/BD, Yezhoù/langues | Lien permanent | Commentaires (1) | Envoyer cette note | Tags : hagège, langues
06/04/2009
Paol Keineg : e boltred war internet
Ur pennad skrid a ziar benn Paol Keineg, barzh ha skrivagner a zo e chom e Breizh, ha brudet awalc'h dre man, a zo bet embannet war lerc'hienn La République des lettres/Le site la République des lettres publie un portrait du poète et écrivain Paol Keineg, habitant en Bretagne où il est assez connu :
15:47 Publié dans Levrioù/Livres/BT/BD | Lien permanent | Commentaires (0) | Envoyer cette note | Tags : paol keineg
30/03/2009
Sten Kidna : ar priz lennegel roet da Mich Beyer
"Priz lennegel Sten Kidna-Le Bono roet da vMich Beyer/Le prix littéraire Sten Kidna-Le Bono attribué à Mich Beyer.
- Brezhoneg : Priz Sten Kidna-Ar Bono a zo roet evit ar wezh kentan ar bloaz mañ d'ur romant e brezhoneg. "Etrezek an enez" (An Alarc'h embannadurioù) skrivet get Mich Beyer, a zo bet dibabet get ar juri. Ar priz a zo bet roet disadorn paseet e-pad an abadenn Webnoz er Bono. Pevar skrivagner a oa deuet : Mich Beyer, Yann Bijer (Avel Gornog), Hervé ar Gall (Koulz ar c'hastrilhez) ha Gégé Gwenn (An deiz hirgotozet). Yann Gerven (Tonkad kriz Tom Bruise) ha Jean-Christophe Bozec (Seks ha fars) n'o doa ket gellet dont.
Kuzul kêr ar Bono en doa goulennet get Kerlenn Sten Kidna sevel ur juri evit dibab ur romant. Ar pezh a zo bet graet, get dek lennour : div vaouez ha eizh gwaz, ag An Alré, Brec'h, Krac'h, Pleuwigner, An Drinded, Ploveren hag ar Bono. 700 € euro a zo bet roet d'ar skrivagnourez get kumun Ar Bono, memestra. Abadennoù evel se a sikour get an dud da skrivañ e brezhoneg. Un delwenn goad, kizellet get Olivier Berson (animatour barzh Kerlenn Sten Kidna ha kizelour), a zo bet roet get ar gevredigezh da vMich Beyer.
- Français : Le prix Sten Kidna-Le Bono, décerné pour la première fois cette année à un roman en langue bretonne, a été attribué à "Etrezek an enez", de Mich Beyer (An Alarc'h embannadurioù). Le prix a été annoncé samedi soir, en direct sur internet, lors de l'émission Webnoz, en présence de quatre des six écrivains dont les livres avaient été choisis pour concourir : Mich Beyer, Yann Bijer (Avel Gornog), Hervé ar Gall (Koulz ar c'hastrilhez) et Gégé Gwenn (An deiz hirgotozet). Yann Gerven (Tonkad kriz Tom Bruise) et Seks ha fars (Jean-Christophe Bozec), étaient également en lice mais n'avaient pas pu se déplacer.
Le jury, constitué par l'association Kerlenn Sten Kidna sur la proposition de la commune du Bono, était composé de dix membres, huit hommes, deux femmes, lecteurs et lectrices bretonnants d'Auray, Brec'h, Crac'h, Pluvigner, La Trinité-sur-Mer, Ploeren, et le Bono. La commune du Bono a remis un chèque de 700 euros à l'écrivain. Ce genre d'initiative encourage la création littéraire en langue bretonne. Une sculpture en bois réalisée par Olivier Berson (permanent de l'association Kerlenn Sten Kidna et sculpteur), a été remise par l'association à Mich Beyer.
19:52 Publié dans Auray (pays d'), Breizh/Bretagne, Brezhoneg/Langue bretonne, Levrioù/Livres/BT/BD | Lien permanent | Commentaires (4) | Envoyer cette note | Tags : livre, bretagne, breton


