01/06/2005
Willy, Randy : animaux ou ?...
“Il faut sauver Willy” (1, 2, etc) : vous avez peut-être vu cette série de films produite aux États-Unis où l’on voyait une orque surnommée Willy devenir ami avec un jeune garçon... Je me suis rappelé de ce film en allant en voir un autre, mais un documentaire cette fois, sur la vie dans les océans : “La planète bleue”. On n’y voit également des orques, mais un peu moins gentilles celles-là. Elles chassent en se laissant glisser, à marée montante, sur la plage où se dorent innocemment quelques phoques un peu trop jeunes pour avoir conscience du danger. L’on voit alors des orques débouler à toute allure sur le sable et attraper des jeunes phoques. C’est risqué, car l’orque peut aussi s’échouer dans cette manœuvre. Mais, dans le film, une orque saisit ainsi un jeune phoque qui, évidemment, tente de se dégager. L’orque retourne alors dans des eaux plus profondes et on la voit lancer le phoque en l’air, très haut. La pauvre bête fait alors des saltos pour retomber sur l’eau et finir assommée...
Une autre scène montre deux orques pourchassant un bébé baleine jusqu’à l’épuisement. Elles parviennent alors à le noyer pour le manger ensuite... On voit d’ailleurs la dépouille du pauvre bébé baleine, gros de six tonnes quand même... Des enfants assistaient à ce film dans la salle de cinéma. “-Qu’est-ce qui se passe ?”, a demandé à plusieurs reprises une petite fille à sa maman ou son papa. Difficile à expliquer...
Mais c’est la nature... L’orque qui avait joué dans “Sauvez Willy” avait été élevée par les hommes. Après la série de films, elle a été laissée dans un bassin trop petit et est tombée malade. Des millions ont été récoltés et dépensés pour remettre Willy en liberté, ce qui a été fait. Mais jamais Willy n’est devenu autonome. Elle ne savait pas chasser et il a fallu la nourrir jusqu’à sa mort.
Il y a une grande différence entre notre façon de voir les animaux, de nous les représenter, et la réalité. Trop souvent, nous voyons les animaux comme s’ils étaient êtres humains. L’orque qui tue un jeune phoque ou un bébé baleine est un animal en quête de nourriture. Il n’agit pas par plaisir ou par sadisme, il n’a pas la conscience de ses actes. C’est ce qui le différencie de nous, êtres humains, qui avons une conscience... Il est vrai que l’homme peut, lui, tuer et chasser sans aucune nécessité, uniquement par plaisir et sadisme...
Même des animaux réputés proches de l’Homme peuvent être dangereux, comme les dauphins. Un mâle surnommé Randy a été observé à de nombreuses reprises très près des côtes du Morbihan. Il se laisse même caresser par les baigneurs. Il n’est pas méchant mais a cherché, par exemple, à entraîner un plongeur avec lui dans les profondeurs marines, ce qui peut-être dangereux... Et parfois le grand bleu peut se transformer en grande peur bleue...
Christian Le Meut
20:30 Publié dans Endro/environnement, Sinema/Cinéma | Lien permanent | Commentaires (1)
Loened, pe tud ?
Marteze peus-c'hwi gwellet ar filmoù savet er Stadoù Unanet hag anvet “Il faut sauver Willy” unan, daou tri, ha c’hoazh. Er filmoù-se Willy zo an ork, ur bleizh mor, jentil tre, deuet da vout mignon get ur paotr yaouank. Sonj m’eus bet ag ar filmoù-se e wellet ur film all anvet “La planète bleue”. Er film se e weller bleizhi mor e jiboes reuniged. Tostaad a reont d’an traezh e lec’h m’ema reuniged yaouank e rusiñ, disonj anezhe, ha tapout a reont unan en o mesk. Met n’eo ket echu. Bev eo atav ar reunig tapet e beg an ork, ha fichal a ra, klask a ra da vont kuit, evel reson. Hag an ork da vont en dro er mor ha da deurel en aer hag an amzer ar paour kaezh reunig evit lakaat anezhan da gouezhin ha da vout badaet. Ha ni, arvestourion, da welled ar paour kaezh reunig se ec’h ober troioù ha saltoioù en aer, just araok bout debret.
Bugale oa er sall sinema pa m’eus gwellet ar film-se, hag int da c’houlenn get o zudoù : “Petra eo an dra se ? ... “ Diaes da zispleg ur sort...
Met mod se eman an natur. Un difor bras ez eus etre hon doare ni da welled al loened hag ar wirionez. An ork en doa c’hoariet er rummad filmoù Willy oa bet desavet get tud en ur poull neuial bennag. Ul loen donv oa, tost d’an dud. Met, goude bout savet ar filmoù, kouezhet eo bet klanv e chom en un toull re vihan. Ur bern argant a zo bet dastumet ha fondet evit lakaat anezhan er mor bras. Met Willy ne ouie ket jiboesaat e unan. Ret a oa bet d’an dud a rae war e dro reiñ boued dezhan bemdez betek e varv.
Re alies, gwellet vez al loened ganeomp evel ma vehent tud, met n’in ket anezhe. Un ork a jiboes ur valum vihan pe ur reunig zo nemet ul loen e klask boued. Ha loened all, brudet evit bout jentil ha tost d’an dud, evel an dolphined, a c’hell bout danjerus ivez, evel ar pezh hon eus gwellet get an dolphin, lesanvet Randi, bet gwellet meur a wezh tost ag an aod, e Kiberen, Enez Guerveur, er Morbihan... Ne oa ket na droug, na fall anezhan, met klask a rae c’hoari, ha kas gantan tud e don ar mor, ar pezh a c’hell bout danjerus memestra ! Koustians n’o deus ket, al loened, eveldomp ni (sanset). Met, anzav a ran memestra, n’eus nemet an tud a lazh tud all, pe loened, just evit ar blijadur...
Christian Le Meut
18:10 Publié dans Endro/environnement, Sinema/Cinéma | Lien permanent | Commentaires (0)
Les ennemis de la télé
Il était une fois une pauvre poste de télévision. Un poste de télévision comme beaucoup d’autres mais celui-ci était tombé malade, en panne, à la fin d’un mois d’août. Depuis, son écran était resté désespérément noir. Sans lumière ni couleur aucune. Peut-être n’était-ce pas grand-chose, un fusible quelconque grillé, un rien à réparer, mais cela n’avait pas été fait. Et le pauvre poste de télé restait ainsi, une sorte de boîte noire et vide ne servant plus à rien, sauf à poser dessus un vase de fleurs ou quelque autre bibelot... Le poste de télé était triste mais il avait quand même un espoir : aucun autre poste n’avait été acheté pour prendre sa place. Ouf.
Mais, peut-être, la situation était-elle pire encore. Ses propriétaires avaient décidé de ne plus regarder la télé... Une horreur, s’était dit en lui-même le poste de télé, le jour où il comprit la situation. Mais quelle est cette nouvelle maladie ? Comment vont-ils faire ? Ce n’est pas possible de vivre sans télé aujourd’hui. Sans nouvelles de Star Académie, du Bachelor, des films nouveaux, des informations du jour, ils vont être perdus...
Oui, mais la télévision a beaucoup d’ennemis. Les radios de toutes sortes, les journaux, les livres, pour connaître les informations, se cultiver, se distraire... La musique aussi, à écouter vraiment et non pas comme un perpétuel bourdonnement de fond... Mais la télévision a un ennemi pire encore : les gens. Plutôt que de rester croupir devant leur poste de télé, les propriétaires avait décidé de sortir, de rencontrer d’autre gens, d’aller boire un coup avec, d’apprendre à danser, d’apprendre le breton, l’espéranto, l’anglais (ou l’une des 6.000 langues parlées dans le monde), de faire du théâtre, d’être bénévole dans une association, etc. Toutes choses impossible si l’on reste scotché devant son poste de télévision.
Certes, toutes les émissions diffusées à la télévision ne sont pas débiles ou vides d’intérêt, pensaient les propriétaires du poste de télé. Mais bon, trop de temps était perdu à regarder des émissions sans intérêt songeaient-ils.
Et des nouvelles arrivaient d’Italie où une grève de la télé poubelle avait été pratiquée par 400.000 personnes pendant un week-end. En Bretagne des personnes étaient jugées de temps à autre pour refus de payer la redevance à cause de la place ridicule laissée à la langue bretonne...
La vie du pauvre poste de télé virait franchement au cauchemar...
Qui sait, peut-être, la vraie révolution aujourd’hui, une façon efficace de changer sa vie en tout cas, est d’éteindre son poste de télé et d’aller faire autre chose. C’est peut-être simple, finalement, la révolution.
Finir dans une cave, emballé dans un carton ou, pire, à la déchèterie : tels étaient les cauchemars du poste de télé... Et ils allaient se réaliser.
Christian Le Meut
09:50 Publié dans Buhez pemdeziek/Vie quotidienne, Mediaioù/média/skinwel/Télévision | Lien permanent | Commentaires (2)
Enebourion ar skinwell...
Ur wezh a oa ur paour kaezh post skinwell (télé). Ur post skinwell evel ar re all met eñ oa kouezhet klanv e fin miz eost passeet... D’ar mare se, hennezh oa chomet du e skram, gouloù ebet. Marteze, n’eo ket kalz a dra, ur “fusible” bennag kraset ne vehe ket bet diaez da chanch, met ne oa ket bet graet... Chomet oa ar post mod-se, evel ur voest du ha goullo, ne servije ket da netra, a-benn ar fin, nemet da lakaat warni ur pod bokedeù... Trist oa ar post skinwell met, eurusament, ne oa ket bet prenet unan all evit tapout e lec’h... ouf...
Met, marteze, gwasoc’h c’hoazh oa ar jeu... Ar re a oa e chom en ti-se d’oa lakaet en o fenn arrestiñ da sellet doc’h ar skinwell ! “Ur spont, me lavar deoc’h”, a sonje e unan ar post. Petra eo ar c’hlenved nevez se ? Ha petra vo graet get an tiad-se ma ne vez ket sellet doc’h an tele gante ? N’eus ket tu da vout, n’eus ket tu da vev, hep skinwell, hiriv an deiz. Kollet e vint ma n’o deus ket gwellet ar filmoù nevez, an doereieù, Steredenn Akademiezh, ar Bachelor... Setu ar pezh sonjet get ar paour kaezh post skinwell a oa e vageiñ sonjoù dit, evel ma wellec’h...
Ya, met ur yoc’h enebourion en doas ar paour kaezh post télé se. Radioioù ha kazetennoù zo, ur bochad, evit gouieit doereioù ar bed. Levrioù ivez, evit sonjal, prederiañ, deskiñ. Sonerezh a bep sort, da selaoù get plijadur... Ar re-se zo enebourion an tele, met enebourien krioc’h zo : an dud !
E lec’h chom da vreinañ dirak o fostoù skinwell, an tiad-se a gave gwelloc’h mont da wellet tud all, evit ar blijadur, evan ur banne gete, c’hoari kartoù pe c’hoarioù all, deskiñ dansal, ober c’hoariva, komz (brezhoneg, galleg, esperanteg, saozneg, kembraeg, ha c’hoazh, 6.000 yezh bev zo er bed), labourad a youll vad evit ur gevredigezh bennak... Traoù sort-se a vourre gober ar familh-se; traoù n’eus ket tu d’ober anezhe mard e chomec’h er ger da vreinañ dirak ho post télé.
Razh an traoù skignet war ar chadennoù skinwell n’int ket fall, a sonje tud an ti, met re amzer e vez kollet geti e sellet deoc’h abadennoù sot, get danvez ebet a-barzh... Moian zo d’en em zeverral, d’en em aveliñ ar spered d’an doare speredeloc’hha feuñoc’h.
Gwazoc’h c’hoazh : tud zo, hiriv an deiz, en em sav a enep ar skinwell : e n Italia a zo bet savet un “harz skinwell”, an “diskrog tele”, e pad un dibenn sizhun, evit klemm a enep an “télé poubellenn”. Pegoulz vo graet kement-se e Frans hag e Breizh ivez ? E Breizh tud a zo bet barnet peogwir ne faota ket dezhe paeaño tasoù, o “redevans” a gaos d’ar plas re vihan roet d’ar brezhoneg er skinwell...
Piv a ouia ? Marteze an dispac’h gwir, an doare efedusan da chanch ar vuhez, hiziv an deiz zo lakaat ar postoù tele en ur “déchèterie”, ha monet d’ober traoù all get ar re all. Simpl eo, a-benn ar fin, en em sav ha gober an dispac’h.
Christian Le Meut
09:50 Publié dans Buhez pemdeziek/Vie quotidienne, Mediaioù/média/skinwel/Télévision | Lien permanent | Commentaires (0)


